Ke Au Okoa, Volume I, Number 40, 22 January 1866 — No na Kaao Hawaii a me na Kaao [Illegible] [ARTICLE]

No na Kaao Hawaii a me na Kaao Haole

E KA LUNA HOOPONOPONO: - Aloha oe; ua noonoo iho au iloko o'u, a he mea maopopo paha ia'u ke hoike aku ia oe i keia mea, oia hoi na Kaao o Hawaii nei, a me na Moolelo kahiko o keia aina a kakou a ka poe hou i ike ole ai. Aka, o ka poe kahiko, o lakou paha kai ike ia mea, malia hoi ke ola nei no kekahi poe kahiko i hanau ia i ka M.H. 1760, a pela aku. He nui na Kaao a me na Moolelo o Hawaii nei i hoopoina ia. Oiai hoi, he mea waiwai nui ka Moolelo me na Kaao, a i manao nui ia hoi e kekahi poe heluhelu nupepa, oia hoi ke ake nui o keia Lahui, o na mea hoolealea i ka naau o ka poe heluhelu. Aole nae o na Kaao Hawaii wale no, aka, o na Kaao haole no kekahi, a o na mea hou ano nui o Hawaii nei a me ko na aina e kekahi. Ke ake nui nei ka lehulehu, e ike hou i ka Moolelo o Kenete, a ke moni wale nei no akou i ka ono, e ake no ka mano e ike hou ia Kenete, ka mea i hoopomaikai ia e ka lani, ka mea hoi nana i alo na po pouliuli o ka ululaau o Alanadela. No ka mea, ma na aina naauao, he mea kuai nuiia ka Moolelo a me na Kaao, a ma Hawaii nei, he mea uuku loa i hokai wale ia. Nolaila, ke olelo nei au, ina o na olelo e wale no ko kekahi nupepa, a aole nae he mau Kaao a mau Moolelo paha, i mea e hoolealea ai i ka poe heluhelu. Ke manao nei au, aole e lawe nui ia ana ia nupepa, a hiki wale i kona uuku loa ana iho. S.W.B. Kaulainamoku. Haliimaile, Honolulu, Ian. 17, 1865.