Ka Nupepa Kuokoa, Volume XLVIII, Number 16, 19 April 1912 — LILO HE MAU OLA LEHULEHU I LUAHI NA KA MAKE Hooku'i ka Mokuahi Titanic me ka Hau Paa Iloko o ka Ohu a Piholo-Like ka Make Ana o na Ohua me na lole [ARTICLE]

LILO HE MAU OLA LEHULEHU I LUAHI NA KA MAKE

Hooku'i ka Mokuahi Titanic me ka Hau Paa Iloko o ka Ohu a Piholo—Like ka Make Ana o na Ohua me na lole

Ma na lono hope loa i loaa mai na aina e mai maloko o na nupepa, e hoike ana ia i ka hooku'i ana mai nei o kekahi mokuahi nui ke Titanic o ka Laina Mokuahi White Star, ma kahi he ekolu haneri mile ma ka hema aku o Nufaunelana me ka hau e lana hele ana i ka moana. He mokuahi hou loa keia nona na tona he kanaha-kumama-lima kaukani a e holo ana mawaena o Enelani ame Kanada. Ua haalele aku ia ia Southampton, Enelani, ma ka la 10 o Aperila, a aia maluna o kona mau oneki he mau ohua no lakou ka nui he umi-kumamakolu haneri ma na papa like ole. He lehulehu ka poe koikoi a waiwai e kau ana maluna o kela moku i ka wa i piholo ai a iho pu aku i ka opu o ka moana; he mau ona miliona lehulehu me kekahi poe kakau nupepa. I ka hiki ana o keia moku ma kahi he ekolu haneri mile ma ka hema aku o Nufaunelana, he malie ka moana, aohe paa i ka noe, a me ka manao ole ae o na ohua apau e kau ana iluna ona e hooku'i ana me na popilikia, aia hoi, ua hooku'i mai la kela mokuahi me kekahi hau paa malalo o ka ilikai a naha omua o ka ihu, a ma ka oleloia, ua like ke kani o kela hooku'i ana ame ka ikaika o ke komo ana mai o ke kai me ke kani ana o kekahi mau pu kuniahi. He eha hora ka noho paa ana o ke kanaka hoolele olelo ma kahi o ka uweaolelo e hoike aku ana i ka pilikia i loaa i kela moku, a e noi aku ana i na kokua. O ka Lae Race kahi o ka uweaolelo i loaa mua aku a mailaiia aku i hoikeia aku ai ka lohe i Nu Ioka ame Bokekona, kahi i ku ai o ke keena hana o ka Hui Mokuahi White Star. He aneane he hora mahope iho o kela hoouna hoomauia ana o ka hoike ma ka uweaolelo na loaa aku la ka lohe i ka Mokuahi Virginian, a na ia moku i hoike aku i kahi ana e holo ana no ka haawi ana i na kokua i ka moku poino. O ka lua o na mokuahi i loaa aku kela lono oia ka Baltic, a h mau minuke mahope iho ua loaa aku la kana hoike ma ka uweaolelo i ka mokuahi Olympic oia laina mokuahi hookahi, a hoike aku la i kana wahi e holo ana no ke kokua ana i ka mokuahi Titanic. I ka manawa i maopopo ai i ke ka-

naka nana e hoouna ana na hoike poino maluna o ka mokuahi Titanic ua loaa ka ike i na mokuahi e ae ma ka moana, ua hoomau aku la oia i ka hoouna ana ma ke kelekalapa uweaole e hoike aku ana i ke kulana o ka moku ame na ohua i na minuke i kaahope aku. "He malie ka moana a ua kalae ae ka noe, a o ka ihu o ka moku kahi mua i piholo me ka naha omua mamuli o ka ikaika o ka hooke mai a ke kai. Ua hookauia na wahine me ka awiwi iluna o na waapa me ke ku makaukau o na luina. Ua naha hou kekahi paku hao omua o ka moku a ke komo ikaika mai nei ke kai." Ua nui na lono lauahea i hoea aku i Amerika ua hoopakeleia ke ola o kekahi poe; ua hoounaia kekahi poe kakau nupepa maluna o na moku holo loa a ma ka lakou mau hoike lehulehu i hoea ae i Nu Ioka ame Bokekona, e hoike ana lakou i ke kulana kupilikii maoli o na ohua, ka poe i ola mahunehune mai kela poino mai. E like me na iole iloko o ko lakou mau lua pela na ohua i ka wa i komo mai ai ke kai iloko o ka moku i ka wa i hooku'i ai me ka hau paa, ua naha na pale hao omua maluli o ka ikaika o ka hooke ana mai a ke kai, a ua like ke kani me kekahi pu kuniahi i kiia. Ia naha ana o ka pale hao omua o ka moku, ua komo mai la ke kai me ka ikaika a hala loa ihope ma kahi a na ohua o ka papa ekolu e noho ana, me ka hoopiholo ana ia lakou e like me na iole iloko o ko lakou mau lua, oiai lakou e hooikaika ana e puka iwaho mai lalo mai o ka moku. O ke kumu pilikia loa o kela poe ohua, oia ka hiki ole ana i ka eleweka ke hoohanaia, a he nui loa ka poe i pau koke i ka make malaila ia manawa. Ma ka oleloia, aia ma kahi o na biliona dala ka waiwaiio o na waiwai o na ohua maloko o na rumi i holoaia pu aku la me ka moku iloko o ka opu o ka moana. He nui ka poe waiwai iluna o kela moku i lilo i moepuu no ka moku poino, e huli hoi ae ana lakou no Amerika mai ka lakou mau huakai mai i Europa. Ua hoolanaia keia moku mai ka pa kapili moku mai ma Belfast, Enelani, ma ka la 31 o Maraki, 1911.